Mất ngủ cấp tính vs. mạn tính
“Giấc ngủ tồi thường trở thành lời tiên tri tự ứng nghiệm. Liệu pháp nhận thức cắt đứt vòng luẩn quẩn đó.”
Wendy. Chính cô cũng từng bị mất ngủ.Mất ngủ cấp tính xuất hiện sau một sự kiện căng thẳng và kéo dài vài ngày đến vài tuần. Mất ngủ mạn tính dai dẳng hằng tuần, hằng tháng, thậm chí hằng năm — thường lâu sau khi nguồn căng thẳng ban đầu đã qua.
Vì sao nó cứ tiếp diễn? Mỗi người trong chúng ta đều có một “mức kích thích” tự nhiên. Khi căng thẳng đẩy bạn vượt qua ngưỡng mất ngủ, giấc ngủ bị phá vỡ. Căng thẳng phai đi, nhưng những thói quen không lành mạnh và suy nghĩ lo âu lại duy trì vấn đề.
Hai yếu tố duy trì
- Hành vi ngủ không lành mạnh — quá nhiều thời gian thức trên giường, lịch ngủ thất thường, ngủ ban ngày, uống cà phê muộn, dùng màn hình trên giường.
- Yếu tố nhận thức & cảm xúc — lo lắng về giấc ngủ, niềm tin về số giờ bạn “cần”, thảm họa hóa ngày hôm sau, lo âu khi bước vào phòng ngủ.
CBT-I nhắm vào cả hai. Khác với thuốc, nó loại bỏ nguyên nhân — vì vậy mới có thể thực sự chữa khỏi mất ngủ mạn tính.
Thuốc ngủ chỉ che lấp triệu chứng. CBT xử lý nguyên nhân.